Pan ziemniak

Hanna Gajewska

Młode kartofle po zimowej przerwie triumfalnie powracają na nasze stoły. W mundurkach i z koperkiem, w towarzystwie zimnego kefiru i mizerii. Albo w wersji bardziej wykwintnej – na przykład zapiekane z łososiem pod serową pierzynką.

Z czym Polakom kojarzy się obiad? Z zupą i ziemniakami – pokazują kolejne badania naszych kulinarnych przyzwyczajeń. A jednocześnie okazuje się, że jesteśmy kartoflanymi ignorantami – nie odróżniamy od siebie różnych odmian i zupełnie nie wiemy, która najlepiej sprawdzi się w sałatce, z której z łatwością przygotujemy smaczne kopytka, a która jest idealna na purée. Prosimy po prostu o kilogram ziemniaków w najbliższym warzywniaku i nie zastanawiamy, dlaczego mają inny kolor, kształt i smak od tych kupionych poprzednio. Nawet jeśli wiemy, że poszczególne odmiany różnią się zawartością wody i skrobi – więc są zdecydowanie bardziej albo mniej mączne, a po ugotowaniu jędrne i twarde lub całkiem sypkie – bierzemy udział w tej „ziemniaczanej ruletce”. Trudno się więc nie zgodzić z Robertem Makłowiczem, że kartofle są w naszym kraju traktowane jak „warzywny plebs, trzymany w ciemnych piwnicach, gdzie wśród szczurzych harców trująco zielenieje i puszcza pędy, chcąc się wyrwać do świata, w którym lepiej znają jego zalety”. A przecież to jedno z najzdrowszych warzyw! Ziemniaki są doskonałym źródłem witaminy C, B1, B2, PP, A i B6 oraz potasu, magnezu, żelaza, miedzi i fosforu. A do tego mają mało kalorii i można je wykorzystywać na wiele sposobów.

Kartofel idealny

Powinien mieć regularny kształt, gładką skórkę i płytkie „oczka”. Dobrze, by jego miąższ zbyt szybko nie ciemniał. Możemy wybierać spośród czterech głównych typów kulinarnych. Ziemniaki sałatkowe (typ A, np. Albina, Cykada) nie rozpadają się po ugotowaniu, mają lekko wilgotną, delikatną konsystencję i bez problemu można je pokroić. Ogólnoużytkowe, najbardziej uniwersalne (typ B, np. Irga, Irys, Bila, Sante), trudno rozgotować, są lekko mączyste i wilgotne, o dość zwięzłej strukturze. Możemy je równie dobrze dodać do sałatki, jak i zrobić z nich kopytka. Kartofle mączyste (typ C, np. Czapla, Romula) są dość suche i łatwo je rozgotować. Nie uda nam się ich pokroić – rozpadną się same. Są za to doskonałe na purée. I w końcu ziemniaki bardzo mączyste (typ D) – szybko się rozgotowują, są suche, po ugotowaniu sypkie, mają szorstką strukturę miąższu. Zazwyczaj spotykamy typy pośrednie – najczęściej typ AB (np. Vineta, Denar) i BC (np. Aster, Bryza). Jeśli więc mamy ochotę maksymalnie wykorzystywać zalety kartofli i nie chcemy, by sałatka ziemniaczana łudząco przypominała purée, starannie wybierajmy, co kupujemy. A potem wystarczy już tylko puścić wodze kulinarnej wyobraźni.

Tradycyjne placki ziemniaczane

Składniki na placki: 1 kg ziemniaków, 2 cebule, 2-3 łyżki mąki, 1 jajko, sól i pieprz, olej do smażenia.

Dodatki: cukier, śmietana, dowolny sos (np. szpinakowy lub grzybowy).

Placki krok po kroku

Kartofle obieramy, myjemy i ucieramy na tarce o małych oczkach.
Cebule obieramy i ucieramy na tej samej tarce.
Do utartych warzyw dodajemy mąkę, jajko, sól i pieprz. Starannie wszystko mieszamy.
Na patelni mocno rozgrzewamy olej, nakładamy łyżką małe porcje ciasta, rozpłaszczamy i smażymy na rumiano z obu stron.
Placki osączamy na papierowych ręcznikach i natychmiast podajemy. Pyszne są z cukrem, śmietaną lub naszym ulubionym sosem.

Klasyczne kopytka

Składniki: 1 kg ziemniaków, 4-6 łyżek mąki pszennej, 2 jajka, sól.

Dodatki: sos mięsny lub masło z prażonym sezamem, tartą bułką albo świeżymi ziołami.

Kopytka krok po kroku

Ziemniaki gotujemy w łupinkach, potem obieramy i przepuszczamy przez maszynkę do mielenia lub praskę.
Dodajemy mąkę, jajka i szczyptę soli. Szybko zagniatamy ciasto.
Na posypanej mąką desce z ciasta robimy długie wałeczki o średnicy 2 cm. Kroimy je po skosie na nieduże kluseczki.
Kopytka wrzucamy do wrzącej, lekko osolonej wody i gotujemy do wypłynięcia.
Podajemy polane dowolnym sosem, masłem z prażonym na patelni sezamem lub przyrumienioną tartą bułką. Pyszne będą także z masłem i świeżymi ziołami, np. szałwią.

Pikantne kartofelki z imbirem

Składniki: 1 kilogram ziemniaków, 2 łyżki oleju do smażenia, kawałek świeżego korzenia imbiru, łodyga selera naciowego, zielona papryczka chili, 1/3 szklanki orzechów nerkowca, szczypta szafranu, 3 łyżki masła.

Pikantne kartofelki krok po kroku

Ziemniaki obieramy, myjemy i kroimy w kostkę. Wrzucamy do wrzącej wody na około 10 minut i odcedzamy.
Na patelni rozgrzewamy olej i podsmażamy kartofle przez ok. 3 minuty, uważając, by się nie przypaliły.
Dodajemy starty imbir, pokrojoną papryczkę chili, posiekanego selera, orzechy nerkowca i podsmażamy przez kolejne 2 minuty.
Szafran zalewamy wrzątkiem i moczymy przez 5 minut.
Na patelnię dodajemy masło i szafran. Smażymy do czasu, aż ziemniaki staną się miękkie.
Od razu podajemy na stół. Kartofelki będą oryginalnym dodatkiem do dania głównego.

Grzybowa zapiekanka z ziemniakami

Składniki: 1 kg ziemniaków sałatkowych, 1/2 kg pieczarek, 1/2 kg pomidorów, 150g masła, pęczek pietruszki, 4 jajka, 250ml śmietany, 250g sera gouda, 100g tartej bułki, 25g ziaren sezamu.

Zapiekanka krok po kroku

Ziemniaki obieramy, myjemy i kroimy w cienkie plastry.
Gotujemy je przez 5 minut we wrzącej, osolonej wodzie i odsączamy.
Pieczarki kroimy w plasterki i podsmażamy na 2 łyżkach masła.
Pomidory parzymy, obieramy ze skórki i kroimy w plastry.
Ze śmietany, jaj, soli, pieprzu i posiekanej natki przygotowujemy sos.
W natłuszczonej formie układamy warstwami ziemniaki, pieczarki i pomidory. Całość polewamy sosem śmietanowym.
Z resztek masła, utartego sera, tartej bułki i sezamu przygotowujemy „kruszonkę”, którą posypujemy warzywa.
Zapiekamy przez około godzinę w temperaturze 200 st. C. Od razu podajemy na stół.

Tagi
gotowanie kartofle kuchnia obiad potrawa przepis smaczne zdrowe ziemniaki

komentarze

Artykuł jeszcze nie był komentowany. Możesz być pierwszy! Skorzystaj z poniższego formularza i dodaj Twoje przemyślenia, uwagi związane z artykułem.

dodaj komentarz

Siła kobiecych rozmów

P S Y C H E

Niektórzy mężczyźni mówią złośliwie o solidarności jajników, inni pogardliwie wzruszają ramionami, bo niby o czym one tak długo potrafią rozmawiać przez telefon? A tymczasem chodzi o wsparcie i poczucie zrozumienia, jakie kobieta może dostać tylko od drugiej kobiety [...]

Czytaj dalej

Odetchnij pełną piersią

Z D R O W I E

Męczący kaszel, piasek pod powiekami, swędząca skóra? To może być sygnał, że w powietrzu, które nas otacza, jest zbyt wiele kurzu, pyłków roślin i zarodników pleśni, a za mało wilgoci [...]

Czytaj dalej

Jedzenie pięknie podane

S T Y L

Miłośnicy serialu ?Gotowe na wszystko? podziwiają niezwykły talent jednej z bohaterek, Bree Van de Kamp, której przyjęcia nie mają sobie równych. Nawet jeśli nie mamy jej zdolności kulinarnych, możemy przygotować stół na kolację dla przyjaciół w taki sposób, że poczują się gośćmi najważniejszymi na świecie [...]

Czytaj dalej